Ocak 2026 Gökyüzü Rehberi Yayınlandı

2026'ya Kozmik Bir Merhaba
Yeni yıla, evrenin bize sunduğu görkemli bir ışık gösterisiyle giriyoruz. Ocak 2026, özellikle dev gezegen Jüpiter'in başrolde olduğu ve kış takımyıldızlarının tüm ihtişamıyla gökyüzünü süslediği bir ay olacak.
1-Gecenin Sultanı Jüpiter: 10 Ocak Karşı Konumu
Ocak ayının en önemli olayı, Güneş Sistemi’nin efendisi Jüpiter’in "karşı konum"da olmasıdır. Ocak ayında gün batımından hemen sonra güneydoğu gökyüzünde Jüpiter'i görebileceksiniz. Jüpiter, gökyüzündeki tüm yıldızları gölgede bırakacak. 10 Ocak'ta Jüpiter, Güneş'in tam karşısında yer alarak yılın en parlak ve en büyük görünümüne ulaşacak. Bu, Dünya'nın Güneş ile Jüpiter arasından geçmesi anlamına gelir. 10 Ocak gecesi Jüpiter, gün batımında doğudan yükselecek ve tüm gece boyunca bir fener gibi parlayarak sabaha karşı batıdan uğurlanacaktır. 10 Ocak'ta Jüpiter'i İkizler takımyıldızında, iki parlak yıldız Castor ve Pollux'un hemen altında bulabilirsiniz. Işık kirliliğinin olduğu şehir merkezlerinden bile çıplak gözle rahatlıkla görülebilir. Eğer bir teleskobunuz varsa, gezegenin üzerindeki Büyük Kırmızı Leke'yi yakalamak için en iyi zaman bu aydır.

2-Kış Üçgeni ve Avcı'nın Kalbi
Gökyüzüne baktığınızda yönünüzü tayin etmenizi sağlayacak muazzam bir manzara sizi bekliyor. Ocak ayı boyunca Kuzey Yarımküre'den görülebilen en dikkat çekici takımyıldızlardan biri olan Avcı'yı (Orion) görebilirsiniz. Betelgeuse (kırmızı dev), Sirius (en parlak yıldız) ve Procyon'un oluşturduğu "Kış Üçgeni", Ocak ayında gökyüzünün en yüksek noktasındadır. Avcı'nın en parlak yıldızlarından biri olan Betelgeuse, güney gökyüzünde belirgin turuncu-kırmızı tonuyla kolayca fark edilir. Betelgeuse'un o meşhur turuncu parıltısı, ömrünün sonuna yaklaşmış dev bir yıldızın sessiz vedası gibidir. Hemen altındaki Sirius ise elmas gibi parlayarak soğuk kış gecelerini aydınlatır.
3-Quadrantid Göktaşı Yağmuru (3-4 Ocak)
Yılın ilk büyük göktaşı yağmuru olan Quadrantid’ler, saatte 80 ila 120 arası meteor vaat ediyor. Ancak bu yıl Ay, ışığıyla bize biraz engel çıkarabilir. Tavsiyem; gözleminizi gece yarısından sonra, Ay'ın ufka yaklaştığı veya gölgede kaldığınız bir saatte, kuzeydoğu yönüne bakarak yapmanızdır. 2003 EH1 asteroidinden kopan parçalardan oluşan bu göktaşları, atmosferimize girdiklerinde magnezyum ve demir içeriği nedeniyle mavi-beyaz izler bırakır. Quadrantidlerin bıraktığı izleri görebilmek için, yayılma noktasını takip edin. Bu nokta, Çoban (Boötes) takımyıldızının kuzey kısmında olmalıdır. Ateş topları (fireballs) görme şansınız oldukça yüksek!

4-Ay ve Gezegen Buluşmaları
23 Ocak'ta Ay, Satürn ve Neptün ile gökyüzünde estetik bir hizalanma oluşturacak. Ay'ın hilal evresinden ilk dördüne geçiş sürecinde olduğu bu dönem, krater gözlemi yapmak isteyenler için de mükemmel gölge detayları sunacaktır.
Ocak ayı boyunca gökyüzüne bakmayı, evrenin bu sessiz ama devasa dansına tanıklık etmeyi unutmayın. Karanlığınız bol, ufkunuz açık olsun!
2026 Ocak ayında Ay'ın evreleri:
Dolunay - 3 Ocak Son çeyrek - 10 Ocak Yeni ay - 18 Ocak
İlk çeyrek - 26 Ocak
Ocak 2026 Gökyüzü Gözlem Rehberi
Bu video, 2026 yılının ilk ayında gece gökyüzünde gerçekleşecek önemli astronomik olayları ve gözlem ipuçlarını ayrıntılı biçimde sunuyor:
New Year stargazing – What's in the night sky, January 2026 - YouTube BBC Sky at Night Magazine
https://youtu.be/mnG92Y28POg?si=72V1X2vCODNaHrkE
Dr. Öğr. Üyesi Ayşegül F. Yelkenci
İstanbul Kültür Üniversitesi Fizik Bölümü